Na een indrukwekkende reis — eerst alleen door China, waar familiebanden als een rode draad door alles heen lopen, en daarna samen met mijn geliefde door Indonesië — is de impact op mijn kijk op de wereld en de mensen om mij heen overduidelijk voelbaar.

De onderzoekende geest van mijn partner, in zijn zoektocht naar zijn wortels in het oude Indië, raakte bij mij een gevoelige snaar. Tijdens onze reis door het huidige Indonesië kwam onvermijdelijk de vraag bij mij op.

Wat betekent familie eigenlijk voor mij? En hoe verhoud ik mij tot de mijne?

Door mijn verleden, de soms pijnlijke banden met mijn biologische familie, en het latere ontbreken daarvan, ben ik op verschillende momenten in mijn leven mijn eigen familie gaan creëren — een sociale familie, bestaande uit vertrouwelingen en gelijkgestemden.
Op iedere plek waar ik leefde, bouwde ik die verbondenheid opnieuw op. Niet als vervanging, maar als verrijking. Ze boden mij inzichten die ik nooit had gekregen als ik me enkel aan bloedverwantschap had vastgehouden.

Mijn eigen onderzoekende aard, en bovenal mijn moeder, vormden daarin de spil. En mijn jongste zus… ja, zij werd gaandeweg een onmisbare schakel.

Ik kom uit een warm, maar gecompliceerd gezin van negen kinderen — zeven biologisch, twee geadopteerd. Vijf zussen, drie broers, en ikzelf de één na jongste.
Op deze regenachtige julizondag, kijk ik vanuit mijn keukenraam uit over park Steenvoorde. De perfecte setting voor een terugblik, want gisteren was een bijzondere dag.

Voor het eerst in jaren bezocht ik mijn zus in Rotterdam.
De jongste van het stel.
De zus met wie ik ben opgegroeid.
De zus met wie ik mijn karakter, mijn gevoeligheid, mijn humor deel.
Niet gek dus, dat dit verhaal bij haar begint.

Ze is scherp van tong, direct, eerlijk, liefdevol, intelligent, zorgzaam en strijdbaar. Een vrouw met een bijna onaards gevoel voor rechtvaardigheid. Wat voor mij vroeger soms tot het absurde leek te gaan, is uiteindelijk één van de meest vormende invloeden in mijn leven geweest.
We lachten, maakten ruzie, verzoenden ons altijd voor het slapengaan — zodat alles weer goed en veilig was. Ondanks dat ik haar grote broer was, voelde het vaak andersom. Zij hield me alert. Verdroeg geen onzin. Haar kinderen noemen haar soms nog liefdevol “Righteous”.

Ze was knap, grappig, kon mensen feilloos nadoen — Wim Kan, André van Duin… haar dictie en timing waren zó scherp dat zelfs mijn vader haar trots vroeg een act op te voeren als er bezoek was. En dan gierde iedereen het uit van het lachen.

Waarom dan toch die jarenlange verwijdering?

Religie.
Mijn homoseksualiteit.
Overgevoeligheid.
En de onwetendheid van onze jeugd.

Ik had nooit kunnen voorzien wat dat alles bij mij zou aanrichten. Ik verloor, zonder het te beseffen, mijn vertrouwen in mensen. Bouwde een pantser. Het werd “zij tegen mij”.
Mijn homoseksualiteit tegen hun heteroseksualiteit.
Mijn atheïsme tegen hun religie.
Mijn zwartheid tegen hun witheid.
Ik voelde me vaak onwaardig, en schreeuwde juist het tegenovergestelde. Ik wees naar buiten — nooit naar binnen. Tot het niet langer kon.

Ik verloor steeds meer familiebanden. Na de dood van mijn moeder viel alles uit elkaar. Mijn relaties liepen stuk. Mijn zakelijke samenwerkingen eindigden op dezelfde manier. Altijd weer diezelfde onderliggende angst: niet genoeg zijn, niet waardig zijn. Ik preekte liefde, maar leefde het niet. Ik kende de theorie, maar mijn hart bleef op slot: Ying zonder Yang!

Tot het moment kwam waarop ik met mijn eigen sterfelijkheid werd geconfronteerd.
Dat bracht verandering.
Een nieuwe blik.
Een lang en moeizaam pad naar binnen.
Rationele inzichten brachten me op weg, maar zonder emotionele verwerking bleef het oppervlakkig. Mijn gevoeligheid vroeg om echte heling.

Na een van mijn vele reizen wist ik: nu moet het anders. Ik was op.
Na mijn grote liefde André, de relatie waarin ik voor het eerst begreep wat liefde kan zijn, duurde het jaren voor ik weer iemand tegenkwam die ik écht wilde toelaten. Ik was inmiddels 54.

Liefde confronteerde me met mijn diepste angsten.
Maar ik ging het aan.

Na mijn diagnoses — ADHD en HSP — begreep ik eindelijk waarom ik reageerde zoals ik deed. Wat ik eerst als defect beschouwde, bleek mijn kracht. In het begin zocht ik verlichting in medicatie en verdoving. Maar gaandeweg leerde ik mezelf te accepteren. Liefdevol. Zachter. En met ruimte voor een pilletje, als het echt nodig was.

Tijdens de COVID-jaren kwam ik terug in Suriname, en weer in contact met zus.
Zij stond op het punt een nieuw huis te betrekken. Ik hielp haar met het verbouwen, het inrichten (nou ja… begeleiden 😅), en in dat proces vonden we elkaar terug.
We herkenden onze pijn in elkaars verhalen.
De “Oh, heb jij dat ook?” vlogen over tafel.
We lachten, huilden, haalden oude koeien uit de sloot — en brachten ze eindelijk naar het kerkhof.

En gisteren… was ik bij haar thuis. In het huis van haar ex-man, die nog altijd haar vriend is en de vader van haar kinderen. En wat voelde het goed.

De begroeting van haar dochter, ooit geen knuffelaar, maar nu warm en liefdevol, was als honing voor mijn ziel.
Haar heerlijke wangen vastpakken, haar knuffel bij het afscheid — ik was ontroerd tot in mijn kern.
Haar zoon, met zijn dochter — de trots in zijn ogen als vader — deed mijn hart smelten.
Haar man, met zijn gulle lach, bracht me terug in de tijd. Hij was altijd zichzelf bij mij. Nam mij zoals ik was. Hij stimuleerde mijn interesse in techniek. Hij hield zichtbaar van mijn zus. Hoe kon ik hem níet waarderen?

Het weerzien met mijn oudere zus die bij jongere zus en zwager logeert was een extra bonus . Religie was ook hier de splijtzwam . Gisteren kon ik met zachtheid en liefde ook haar aanschouwen. inmiddels is zij rond de 77 en enigzins fragiel maar duidelijk aan de betere hand door een heftige periode.

Vandaag… is mijn hart zacht.
Ik heb mijn zussie terug.
Weer die warme brasas. Die kusjes. Die herkenning.
Weer even die jongen van vroeger.

Lieve Zus, jouw lichtheid, jouw kracht en jouw liefde om te verbinden raken me diep.
Goed gedaan zussie. Ik hou van jou.

Ten Days Back in the Netherlands

After an unforgettable journey—first alone through China, where family ties weave through every moment like a red thread, and then together with my beloved through Indonesia—the impact on how I see the world and the people around me is undeniable.

My partner’s deep curiosity, as he traced his roots in the old Indies, touched a sensitive chord within me. Traveling through modern Indonesia, I found myself asking:
What does family truly mean to me? And how do I relate to my own?

Because of my past—the sometimes painful ties with my biological family, and later, their absence—I have created my own family at various points in my life. A social family of trusted friends and kindred spirits.
Wherever I lived, I rebuilt that connection. Not as a replacement, but as an enrichment. These bonds gave me insights I would never have had by clinging only to blood.

My inquisitive nature, and above all my mother, were the center of this. And my youngest sister, Astrid… over time, she became an indispensable part of the whole.

I come from a warm but complicated family of nine children—seven biological, two adopted. Five sisters, three brothers, and I, the second youngest.
On this rainy July Sunday, I sit by my kitchen window overlooking Steenvoorde Park—the perfect backdrop to look back, because yesterday was a special day.

For the first time in years, I visited my sister in Rotterdam.
The youngest of us all.
The sister I grew up with.
The sister who shares my character, my sensitivity, my humor.
No surprise this story begins with her.

She is sharp-tongued, direct, honest, loving, intelligent, caring, and fierce. A woman with an almost otherworldly sense of justice. What once seemed absurd to me has become one of the most formative influences in my life.
We laughed, argued, but always made up before going to bed—so everything felt safe again. Even though I was her older brother, it often felt the other way around. She kept me on my toes. Tolerated no nonsense. Her children sometimes lovingly call her “Righteous.”

She was beautiful, funny, a master at mimicry—Wim Kan, André van Duin… her diction and timing were so sharp that even my father proudly asked her to perform when guests arrived. And everyone laughed until tears came.

So why the years of distance?
Religion.
My homosexuality.
Oversensitivity.
And the ignorance of our youth.

I never foresaw what all that would do to me. Without realizing it, I lost my trust in people. Built a protective shell. It became “them against me.”
My homosexuality against their heterosexuality.
My atheism against their religion.
My blackness against their whiteness.
I often felt unworthy but loudly proclaimed the opposite. I pointed outward—never inward. Until I could no longer.

I lost more and more family ties. After my mother died, everything fell apart. My relationships broke down. My business partnerships ended the same way. Always that same deep fear: not being enough, not being worthy. I preached love but didn’t live it. I knew the theory, but my heart remained locked.
Yin without Yang.

Until the day I faced my own mortality.
That brought change.
A new perspective.
A long, difficult journey inward.
Rational insights put me on the path, but without emotional healing it stayed surface-level. My sensitivity demanded real healing.

After one of my many journeys, I knew: it had to be different. I was at my limit.
After my great love André—the relationship where I first understood what love truly meant—it took years before I met someone I was ready to truly let in again. By then, I was 54.

Love confronted me with my deepest fears.
But I faced them.

After my diagnoses—ADHD and HSP—I finally understood why I reacted the way I did. What I had once seen as flaws turned out to be my strengths. In the beginning, I sought relief in medication and numbing. But over time, I learned to accept myself. Lovingly. Gently. And with space for a pill, if truly needed.

During the COVID years, I returned to Suriname and reconnected with my sister.
She was about to move into a new home. I helped with renovations, with setting up (well… guiding 😅), and through that process, we found each other again.
We saw our pain reflected in each other’s stories.
“Oh, you felt that too?” flew across the table.
We laughed, cried, unearthed old wounds—and finally laid them to rest.

And yesterday… I was in her home. The home of her ex-husband, who remains her friend and the father of her children. And it felt so right.

Her daughter, once not much of a hugger but now warm and loving, greeted me like honey for my soul.
Holding her sweet cheeks, her hug at goodbye—I was moved to my core.
Her son, with his daughter—the pride shining in his eyes as a father—melted my heart.
Her husband, with his generous laugh, took me back in time. He was always himself with me. Accepted me as I was. Encouraged my interest in technology. Loved my sister visibly. How could I not cherish him?

Seeing my older sister staying with my younger sister and brother-in-law was an added bonus. Religion was again the wedge between us. I could look at her with softness and love. She is around 77, somewhat fragile but clearly healing after a hard period.

Today… my heart is soft.
I have my sister back.
That warm ember again. Those kisses. That recognition.
For a moment, the boy from long ago.

Dear Sister, your lightness, your strength, and your love to connect move me deeply.
Well done, sis.
I love you.